Bilgilendirme Merkezi
Urartular
Urartular, M.Ö. 9. ile 6. yüzyıllar arasında Doğu Anadolu'da, Van Gölü çevresinde (Tuşpa/Van başkentli) hüküm süren, maden işleme, taş mimarisi ve su mühendisliğinde (sulama kanalları) gelişmiş, Demir Çağı Anadolu uygarlığıdır.
İyonlar
Yunanistan’a gelen Dorların önünden kaçarak Anadolu’ya geçen Akalar tarafından kuruldular. M.Ö 1200 yılında Akalar, adalar üzerinden Batı Anadolu’ya göç ettiler.
Osmanlı
1299 yılında Oğuz Türklerinden Osman Gazi'nin kurduğu Osmanlı Hanedanı'nın hükümdarlığında Orta Çağ'dan Yakın Çağ'a kadar varlığını sürdürmüş bir imparatorluktur.
Asurlular
Kuzey Irak'ta Aşur (Qalat Şarqat) şehrinde kurulup, zamanla İran'dan Akdeniz'e ve Anadolu'ya kadar yayılan bir imparatorluğa dönüştüler.
Hititler
Anadolu'da kurulan ilk devlet olup, Kızılırmak yayı çevresinde, özellikle Hattuşaş (Boğazkale) merkezli bir imparatorluk kurmuşlardır.
HİTİT MEDENİYETİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ:
Tarih ve Konum:
Anadolu'da kurulan ilk devlet olup, Kızılırmak yayı çevresinde, özellikle Hattuşaş (Boğazkale) merkezli bir imparatorluk kurmuşlardır.
Devlet Yapısı:
Krallara "Tabarna" denirdi ve krallar aynı zamanda başrahip, başyargıç ve başkomutandı. Kraliçeye "Tavananna" denir ve yönetimde söz sahibiydi.
Kadeş Antlaşması:
MÖ 1274'te Mısır ile yapılan Kadeş Savaşı sonrası imzalanan, tarihin bilinen ilk yazılı uluslararası antlaşmasıdır.
Kültür ve Din:
Çok tanrılı bir inanç sistemine (bin tanrılı halk) sahiptiler. Hitit tanrıları, insan biçimli (antropomorfik) özellikler gösterirdi.
Sanat ve Edebiyat:
Hititler, çivi yazısı ve hiyeroglif yazısını kullanmışlar, tarih yazıcılığına giriş yaparak "Anal" adı verilen yıllıklar tutmuşlardır.
Yıkılış:
İmparatorluk, MÖ 1200'lü yıllarda Tunç Çağı Çöküşü döneminde, özellikle Deniz Kavimleri ve Asur baskıları sonucu yıkılmıştır.
Önemli Hitit Merkezleri:
- Hattuşaş (Çorum): Başkent.
- Yazılıkaya (Çorum): Açık hava tapınağı.
- Kültepe (Kayseri): Ticari merkez.